Kancelaria Adwokacka - Łukasz Pyrk

BLOG

Czym jest zachowek? Jak i kiedy dochodzić go w sądzie?



Kwestie związane z dziedziczeniem są jednym z tych obszarów prawa cywilnego, z którym wcześniej czy później zetknie się większość z nas. Sprawy dziedziczenia majątku są szczegółowo uregulowane w prawie spadkowym. W przypadku, gdy osoba zmarła nie pozostawiła testamentu, jej krewni dziedziczą na mocy tzw. dziedziczenia ustawowego. Oznacza to, że w zależności od stopnia pokrewieństwa oraz tego, jak kształtuje się krąg uprawnionych do spadku, otrzymują oni zagwarantowany w przepisach udział. Pierwszeństwo w takiej sytuacji mają dzieci zmarłego oraz pozostały przy życiu małżonek. W razie, gdy małżonek albo dzieci nie dożyli otwarcia spadku, prawo do niego nabywają rodzice zmarłego oraz jego rodzeństwo. Kiedy również oni nie pozostają przy życiu w momencie śmierci spadkodawcy, kolejnymi uprawnionymi są dziadkowie zmarłego.

W sytuacji, gdy zmarły pozostawił po sobie testament, dziedziczenie odbywa się na zasadach w nim ustalonych. Testament może być napisany w dowolny sposób – osoba go sporządzająca może chcieć zapisać cały swój majątek jednej osobie czy instytucji, a także np. ofiarować go komuś, kto jest z nią niespokrewniony. 

Instytucja zachowku

Zachowek jest instytucją, która w zamyśle ma bronić praw osób najbliższych, ustawowo uprawnionych do spadku i dawać im szansę na uzyskanie części majątku. Konstrukcja zachowku dopuszcza jednocześnie możliwość, że rodzina pogodzi się z wolą zmarłego i nie będzie się ubiegała o przyznanie części spadku, ponieważ przyznanie zachowku zależy od tego, czy uprawnieni złożą odpowiedni wniosek. Zachowek przysługuje dzieciom i małżonkowi osoby zmarłej, a w razie, gdy małżeństwo nie miało dzieci lub nie dożyły one otwarcia spadku, także jej rodzicom.

Wystąpienie o zachowek

Ubieganie się o zachowek jest możliwe w sytuacji, gdy zmarły sporządził testament zmieniający zasady dziedziczenia osób uprawnionych do zachowku. O zachowek można wystąpić również wtedy, gdy zmarły przed śmiercią dokonał darowizn na rzecz niektórych ze spadkobierców, obniżając wartość majątku uzyskanego przez pozostałych.

Żeby uzyskać zachowek, należy wystąpić z odpowiednim pozwem o zapłatę kwoty równej zazwyczaj połowie wartości należnego spadkobiercy majątku. Szczegółowa wysokość sumy, o jaką można się ubiegać w takiej sytuacji, zależy również od innych okoliczności. Najlepszym rozwiązaniem jest w takiej sytuacji zwrócenie się o pomoc do kancelarii adwokackiej zajmującej się prawem spadkowym. Pomoże ona nie tylko w przygotowaniu niezbędnych pism procesowych, ale może również reprezentować ubiegającego się o zachowek w sądzie. Trzeba pamiętać, że na wystąpienie z wnioskiem o zachowek uprawniony ma 5 lat od momentu otwarcia spadku albo ogłoszenia testamentu.


Wróć do bloga